Nếu đồng hồ cơ là biểu tượng của nghệ thuật chế tác truyền thống, thì đồng hồ Quartz lại đại diện cho một trong những bước tiến công nghệ quan trọng nhất của thế kỷ XX.
Ngày nay, phần lớn những chiếc đồng hồ được sử dụng trên thế giới đều vận hành bằng công nghệ Quartz. Từ những mẫu đồng hồ phổ thông vài trăm nghìn đồng cho đến các dòng cao cấp của Thụy Sĩ hay Nhật Bản, bộ máy thạch anh vẫn hiện diện ở khắp nơi nhờ độ chính xác cao, tính tiện dụng và chi phí sử dụng hợp lý.
Thế nhưng, đằng sau sự quen thuộc ấy là một câu chuyện lịch sử đầy thú vị. Đồng hồ Quartz không chỉ đơn giản là "đồng hồ chạy pin" như nhiều người vẫn nghĩ. Nó là kết quả của hàng chục năm nghiên cứu, là nguyên nhân tạo ra "Khủng hoảng Quartz" từng khiến ngành đồng hồ Thụy Sĩ lao đao và cũng là công nghệ đã thay đổi hoàn toàn cách con người đo lường thời gian.
Vậy đồng hồ Quartz là gì? Ai là người phát minh ra công nghệ này? Và liệu đồng hồ Quartz có thực sự hoàn hảo?
Đồng hồ Quartz là gì?
Đồng hồ Quartz, hay còn gọi là đồng hồ thạch anh, là loại đồng hồ sử dụng năng lượng điện từ pin để tạo ra dao động ổn định trong một tinh thể thạch anh. Những dao động này được bộ vi xử lý chuyển đổi thành các xung điện chính xác nhằm điều khiển bộ máy hoạt động.
Khác với đồng hồ cơ vận hành nhờ năng lượng tích trữ trong dây cót, đồng hồ Quartz phụ thuộc vào nguồn điện và các linh kiện điện tử.
Điểm đặc biệt nằm ở tinh thể thạch anh. Khi được kích thích bằng dòng điện, tinh thể này sẽ rung ở tần số cực kỳ ổn định, khoảng 32.768 lần mỗi giây. Vi mạch điện tử sẽ đếm những dao động này rồi chuyển chúng thành các tín hiệu thời gian chính xác để điều khiển bánh răng và kim đồng hồ.
Nhờ đó, sai số của đồng hồ Quartz thấp hơn rất nhiều so với đồng hồ cơ truyền thống.
Đồng hồ Quartz hoạt động như thế nào?
Về nguyên lý, đồng hồ Quartz có cấu tạo khá đơn giản. Nguồn điện từ pin được truyền đến tinh thể thạch anh. Nhờ hiệu ứng áp điện, tinh thể này dao động với tần số rất ổn định.
Bộ vi mạch điện tử sẽ đếm số dao động và chuyển chúng thành tín hiệu thời gian chuẩn xác. Sau đó, động cơ bước (Stepper Motor) nhận tín hiệu và truyền chuyển động tới hệ thống bánh răng để điều khiển kim giờ, kim phút và kim giây.
Nhờ cấu trúc này, đồng hồ Quartz có ít bộ phận chuyển động hơn rất nhiều so với đồng hồ cơ. Điều đó cũng đồng nghĩa với việc khả năng chống sốc tốt hơn và ít yêu cầu bảo dưỡng định kỳ hơn.
Cách nhận biết đồng hồ Quartz bằng mắt thường
Đối với người mới chơi đồng hồ, cách nhận biết đơn giản nhất là quan sát chuyển động của kim giây. Ở phần lớn đồng hồ Quartz truyền thống, kim giây di chuyển theo từng bước nhảy rõ ràng. Mỗi giây, kim sẽ tiến thêm một nấc và phát ra tiếng tích tắc đặc trưng.
Trong khi đó, đồng hồ cơ thường tạo cảm giác kim giây chuyển động liên tục và mượt mà hơn do tần số dao động cao của bộ máy.
Tuy nhiên, đây không phải là quy luật tuyệt đối. Một số bộ máy Quartz cao cấp như Bulova Precisionist hay Seiko Spring Drive có khả năng tạo ra chuyển động rất mượt, khiến nhiều người dễ nhầm lẫn với đồng hồ cơ.
Vì vậy, việc quan sát kim giây chỉ mang tính chất tham khảo ban đầu.
Ai là người phát minh ra đồng hồ Quartz?
Đây là câu hỏi được rất nhiều người quan tâm. Thực tế, lịch sử đồng hồ Quartz không gắn liền với một cá nhân duy nhất mà là thành quả của nhiều thế hệ kỹ sư và nhà khoa học.
Warren Marrison – Người đặt nền móng cho công nghệ Quartz
Năm 1927, kỹ sư Warren Marrison cùng đồng nghiệp J.W. Horton tại Bell Telephone Laboratories đã chế tạo thành công chiếc đồng hồ thạch anh đầu tiên trên thế giới. Tuy nhiên, cỗ máy này không giống đồng hồ đeo tay hiện đại.
Đó là một hệ thống khổng lồ với nhiều thiết bị điện tử cồng kềnh, sử dụng các ống chân không và được đặt trong phòng thí nghiệm nhằm phục vụ nghiên cứu. Mặc dù không thể đeo trên tay, phát minh này đã mở ra một hướng đi hoàn toàn mới trong lĩnh vực đo thời gian.
Seiko và cuộc cách mạng năm 1969
Nếu Warren Marrison là người phát minh ra công nghệ Quartz, thì Seiko chính là thương hiệu biến công nghệ ấy thành sản phẩm dành cho đại chúng.
Sau nhiều năm nghiên cứu, ngày 25 tháng 12 năm 1969, Seiko chính thức giới thiệu chiếc Seiko Quartz Astron 35SQ. Đây là chiếc đồng hồ đeo tay Quartz thương mại đầu tiên trên thế giới. Sự kiện này đã tạo nên một bước ngoặt lớn cho toàn bộ ngành đồng hồ.
So với những chiếc đồng hồ cơ đắt đỏ lúc bấy giờ, Astron mang đến độ chính xác vượt trội cùng khả năng hoạt động ổn định mà không cần lên cót mỗi ngày. Chỉ trong vài năm sau đó, công nghệ Quartz lan rộng khắp thế giới và tạo nên giai đoạn được gọi là "Khủng hoảng Quartz" (Quartz Crisis).”
Cuộc khủng hoảng Quartz đã thay đổi ngành đồng hồ như thế nào?
Trước thập niên 1970, đồng hồ cơ gần như thống trị tuyệt đối. Tuy nhiên, sự xuất hiện của đồng hồ Quartz Nhật Bản đã làm thay đổi mọi thứ.
Độ chính xác cao hơn, giá thành thấp hơn và khả năng sản xuất hàng loạt khiến đồng hồ Quartz nhanh chóng chiếm lĩnh thị trường.
Nhiều thương hiệu Thụy Sĩ vốn sống dựa trên đồng hồ cơ truyền thống đã không kịp thích nghi. Hàng loạt nhà sản xuất phải đóng cửa hoặc sáp nhập. Theo nhiều thống kê, số lượng lao động ngành đồng hồ Thụy Sĩ đã giảm mạnh trong giai đoạn này.
Chỉ đến khi các thương hiệu Thụy Sĩ chuyển hướng tập trung vào giá trị thủ công, nghệ thuật chế tác và phân khúc cao cấp, ngành đồng hồ cơ mới dần phục hồi. Có thể nói, sự xuất hiện của Quartz không tiêu diệt đồng hồ cơ. Ngược lại, nó khiến hai trường phái phát triển theo hai hướng khác nhau và cùng tồn tại cho đến ngày nay.
Ưu điểm lớn nhất của đồng hồ Quartz là gì?
1. Độ chính xác vượt trội
Đây là lợi thế nổi bật nhất. Một chiếc đồng hồ Quartz thông thường chỉ sai số khoảng ±15 giây mỗi tháng. Trong khi đó, phần lớn đồng hồ cơ có sai số tính theo ngày. Điều này đồng nghĩa người dùng gần như không phải chỉnh giờ thường xuyên.
Đối với những người bận rộn hoặc yêu cầu tính chính xác cao, đây là một ưu điểm rất lớn.
2. Tính tiện dụng cao
Khác với đồng hồ cơ cần được đeo thường xuyên hoặc lên cót định kỳ, đồng hồ Quartz hoạt động gần như hoàn toàn tự động. Bạn có thể cất đồng hồ trong ngăn kéo vài tuần, thậm chí vài tháng. Khi lấy ra sử dụng, đồng hồ vẫn hiển thị thời gian chính xác mà không cần điều chỉnh lại.
Đây chính là lý do nhiều người gọi đồng hồ Quartz là dòng đồng hồ "Grab and Go" – đeo lên và sử dụng ngay.
3. Khả năng chống sốc và độ bền cao
Bên trong một bộ máy Quartz có ít linh kiện chuyển động hơn đáng kể so với đồng hồ cơ. Điều này giúp chúng chịu được những tác động trong quá trình sử dụng hằng ngày tốt hơn.
Đối với người thường xuyên di chuyển, chơi thể thao nhẹ hoặc đơn giản là cần một chiếc đồng hồ bền bỉ để sử dụng lâu dài, đây là một lợi thế rất thực tế. Không phải ngẫu nhiên mà nhiều dòng đồng hồ quân đội, đồng hồ dã ngoại hay đồng hồ thể thao phổ thông đều sử dụng bộ máy Quartz.
Chúng được thiết kế để ưu tiên tính ổn định và độ tin cậy trong nhiều môi trường khác nhau.
4. Thiết kế mỏng nhẹ và đa dạng
Do không cần chứa rotor tự động, dây cót hay hàng trăm chi tiết cơ khí phức tạp, bộ máy Quartz có thể được thiết kế với độ mỏng rất ấn tượng. Điều này cho phép các thương hiệu tạo ra những mẫu đồng hồ thanh lịch, ôm tay và dễ đeo trong nhiều hoàn cảnh.
Một chiếc Dress watch Quartz mỏng chỉ khoảng 6–8 mm hoàn toàn không phải điều hiếm gặp. Đây là độ dày rất khó đạt được đối với nhiều bộ máy cơ truyền thống.
Bên cạnh đó, chi phí sản xuất hợp lý cũng giúp đồng hồ Quartz xuất hiện ở hầu hết mọi phân khúc giá, từ vài trăm nghìn đồng đến hàng chục nghìn USD.
5. Chi phí sở hữu dễ chịu
Một trong những ưu điểm khiến đồng hồ Quartz trở nên phổ biến trên toàn cầu chính là chi phí sử dụng thấp. Thông thường, người dùng chỉ cần thay pin định kỳ sau khoảng 2–5 năm tùy từng loại máy và mức độ tiêu thụ năng lượng.
Chi phí thay pin và kiểm tra chống nước tương đối dễ chịu so với việc lau dầu và bảo dưỡng định kỳ của đồng hồ cơ.
Với phần lớn người dùng phổ thông, đây là yếu tố mang lại sự thuận tiện và tiết kiệm đáng kể trong quá trình sử dụng lâu dài.
Đồng hồ Quartz có nhược điểm không?
Không có công nghệ nào hoàn hảo tuyệt đối, và đồng hồ Quartz cũng vậy.
1. Phụ thuộc vào pin
Khác với đồng hồ cơ có thể hoạt động nhờ năng lượng từ dây cót, đồng hồ Quartz cần nguồn điện từ pin hoặc một dạng năng lượng tích trữ khác. Khi pin cạn, đồng hồ sẽ dừng hoạt động. Thông thường, thời lượng pin dao động từ 2 đến 5 năm, một số dòng có thể kéo dài lâu hơn.
Điều quan trọng là không nên để pin cạn quá lâu bên trong bộ máy. Trong một số trường hợp, pin cũ có thể bị rò rỉ hóa chất gây ảnh hưởng đến các linh kiện điện tử. Vì vậy, khi đồng hồ ngừng chạy, người dùng nên thay pin càng sớm càng tốt.
2. Giá trị cơ khí và tính sưu tầm không cao bằng đồng hồ cơ
Đối với nhiều người yêu đồng hồ, sức hấp dẫn của một chiếc Mechanical nằm ở hàng trăm linh kiện nhỏ chuyển động nhịp nhàng bên trong bộ máy. Đó là sự kết hợp giữa kỹ thuật cơ khí, lịch sử và giá trị thủ công.
Trong khi đó, đồng hồ Quartz được phát triển dựa trên công nghệ điện tử và khả năng sản xuất hàng loạt. Điều này không làm giảm giá trị sử dụng của chúng, nhưng về khía cạnh cảm xúc và sưu tầm, phần lớn đồng hồ Quartz thường không tạo ra sức hút mạnh mẽ như đồng hồ cơ.
Tất nhiên, vẫn có những ngoại lệ. Một số mẫu Quartz lịch sử hoặc những bộ máy cao cấp đặc biệt vẫn được giới sưu tầm đánh giá cao.
3. Khả năng sửa chữa khi hỏng nặng
Trong nhiều trường hợp, khi một bộ máy cơ gặp sự cố, thợ đồng hồ có thể tháo rời từng linh kiện để sửa chữa hoặc thay thế.
Với bộ máy Quartz, nếu bo mạch hoặc vi mạch điều khiển gặp lỗi nghiêm trọng, giải pháp phổ biến thường là thay nguyên bộ máy.
Điều này không hẳn là nhược điểm lớn bởi chi phí thay thế thường không quá cao. Tuy nhiên, nó khiến bộ máy Quartz ít mang tính "phục chế" hơn so với đồng hồ cơ truyền thống.
Đồng hồ Quartz có bền không?
Câu trả lời là Có. Trên thực tế, nhiều chiếc đồng hồ Quartz có thể hoạt động ổn định trong hàng chục năm nếu được sử dụng và bảo quản đúng cách. Độ bền của một chiếc đồng hồ không chỉ phụ thuộc vào loại máy mà còn phụ thuộc vào chất lượng sản xuất, khả năng chống nước, môi trường sử dụng và việc bảo dưỡng định kỳ.
Một chiếc Quartz chất lượng tốt được thay pin đúng thời điểm, kiểm tra gioăng chống nước định kỳ và tránh va đập mạnh hoàn toàn có thể đồng hành cùng người dùng trong thời gian rất dài.
Đồng hồ Quartz và Mechanical: Nên chọn loại nào?
Đây là câu hỏi không có đáp án đúng tuyệt đối. Bởi hai loại đồng hồ được tạo ra để phục vụ những nhu cầu khác nhau.
Hãy chọn đồng hồ Quartz nếu:
-
- Bạn đề cao sự chính xác và tiện dụng.
-
- Bạn không muốn phải lên cót hay chỉnh lại giờ thường xuyên.
-
- Bạn cần một chiếc đồng hồ bền bỉ để đeo hằng ngày.
-
- Bạn ưu tiên chi phí sử dụng hợp lý và ít phải bảo dưỡng.
-
- Đối với đa số người dùng phổ thông, Quartz là một lựa chọn rất thực tế.
Hãy chọn đồng hồ Mechanical nếu:
-
- Bạn yêu thích nghệ thuật cơ khí truyền thống.
-
- Bạn cảm thấy hứng thú với chuyển động của bộ máy và lịch sử chế tác đồng hồ.
-
- Bạn xem đồng hồ không chỉ là công cụ xem giờ mà còn là một thú chơi mang tính cảm xúc.
Nói cách khác, Quartz hướng tới sự chính xác và tiện lợi, trong khi Mechanical thiên về giá trị tinh thần và trải nghiệm.
Những hiểu lầm phổ biến về đồng hồ Quartz
Đồng hồ Quartz là đồng hồ giá rẻ?
Không hoàn toàn đúng. Phần lớn đồng hồ Quartz có giá dễ tiếp cận, nhưng điều đó không đồng nghĩa mọi chiếc Quartz đều rẻ. Trên thực tế, nhiều thương hiệu cao cấp vẫn sản xuất những bộ máy Quartz với tiêu chuẩn hoàn thiện rất cao.
Một số dòng Quartz cao cấp có giá lên tới hàng chục nghìn USD.
Kim giây nhảy từng nấc là kém sang?
Chuyển động từng giây của kim giây chỉ là đặc điểm kỹ thuật của bộ máy Quartz truyền thống. Nó không phản ánh chất lượng hay đẳng cấp của chiếc đồng hồ. Thậm chí, một số bộ máy Quartz cao cấp có độ hoàn thiện và độ chính xác vượt xa nhiều bộ máy cơ thông thường.
Đồng hồ Quartz không đáng sưu tầm?
Phần lớn người chơi đồng hồ thường ưu ái Mechanical hơn, nhưng điều đó không có nghĩa Quartz không có giá trị.
Những mẫu Seiko Astron đời đầu, đồng hồ Quartz lịch sử hoặc các bộ máy đặc biệt như High Accuracy Quartz (HAQ) vẫn được nhiều nhà sưu tầm săn đón.
Lời kết
Đồng hồ Quartz là một trong những phát minh quan trọng nhất của ngành chế tác đồng hồ hiện đại.
Từ phòng thí nghiệm của Warren Marrison vào năm 1927 đến chiếc Seiko Astron năm 1969, công nghệ thạch anh đã thay đổi hoàn toàn cách con người đo lường thời gian và mở ra một kỷ nguyên mới cho ngành đồng hồ thế giới.
Ngày nay, đồng hồ Quartz không phải là đối thủ của đồng hồ cơ, mà là một lựa chọn song song với triết lý khác biệt. Nếu đồng hồ cơ mang đến cảm xúc và giá trị thủ công, thì đồng hồ Quartz chinh phục người dùng bằng sự chính xác, bền bỉ và tiện dụng.
Và có lẽ, đó cũng chính là lý do sau hơn nửa thế kỷ, đồng hồ Quartz vẫn hiện diện trên cổ tay của hàng tỷ người trên khắp thế giới. Bởi suy cho cùng, một chiếc đồng hồ tốt không phải là chiếc đồng hồ đắt nhất hay phức tạp nhất, mà là chiếc đồng hồ phù hợp nhất với nhu cầu và lối sống của người đeo.
Xem thêm: Tham khảo các mẫu đồng hồ nam khác tại THUONG TRAN WATCH
Xem thêm: Tham khảo các mẫu đồng hồ nữ khác tại THUONG TRAN WATCH
THUONG TRAN WATCH - cửa hàng chuyên cung cấp đồng hồ chính hãng với dịch vụ tư vấn tận tâm, minh bạch về giá, mang đến trải nghiệm mua sắm an tâm và đáng tin cậy cho khách hàng
Bạn có thể tham khảo thêm các mẫu đồng hồ cao cấp khác tại:
Website: https://thuongtranwatch.com
Facebook: facebook.com/thuongtranwatch
Hệ thống cửa hàng:
- Chi nhánh 1: Sunrise city tháp V4, 23 Nguyễn Hữu Thọ, Khu đô thị Sunrise city, Tân Hưng, Quận 7, TP HCM
- Chi nhánh 2: Số 107 Âu Cơ, P14, Quận 11, TP. Hồ Chí Minh
(Số 107 Âu Cơ, Phường Hòa Bình, Hồ Chí Minh) - Chi nhánh 3: Số 02, Đường Hai Bà Trưng, phường An Hội, Bến Tre (Vĩnh Long mới)
Mọi thông tin thắc mắc vui lòng liên hệ trực tiếp để được tư vấn miễn phí qua 0777 803 717