Trong thế giới đồng hồ cao cấp, có những giá trị không được đo bằng độ cứng của vật liệu hay sự phức tạp của bộ máy, mà được tạo nên từ vẻ đẹp thuần túy của thiên nhiên. Nếu thép không gỉ đại diện cho sự bền bỉ, Titanium tượng trưng cho công nghệ hiện đại hay Ceramic nổi bật bởi khả năng chống trầy xước, thì xà cừ (Mother of Pearl) lại chinh phục giới yêu đồng hồ bằng sự tinh tế và độc bản.
Điều đặc biệt là không một nghệ nhân nào có thể tạo ra hai mặt số xà cừ giống hệt nhau. Mỗi lớp vân, mỗi vùng chuyển sắc đều được hình thành qua quá trình sinh trưởng tự nhiên kéo dài nhiều năm dưới lòng đại dương. Chính vì vậy, khi đeo một chiếc đồng hồ mặt xà cừ trên cổ tay, bạn gần như đang sở hữu một tác phẩm nghệ thuật duy nhất.
Vậy khảm xà cừ là gì? Tại sao chất liệu này luôn xuất hiện trên những mẫu đồng hồ cao cấp của Thụy Sĩ, Nhật Bản và được giới sưu tầm đánh giá cao? Hãy cùng THUONG TRAN WATCH tìm hiểu chi tiết.
Khảm xà cừ là gì?
Xà cừ (Mother of Pearl - MOP) là lớp vật liệu óng ánh nằm ở mặt trong của vỏ các loài thân mềm có khả năng tạo ngọc như trai biển, hàu ngọc hoặc bào ngư. Đây không phải là ngọc trai, mà chính là lớp màng bảo vệ tự nhiên do sinh vật tiết ra trong quá trình phát triển.
Về cấu tạo, xà cừ chủ yếu gồm các tinh thể Aragonite (một dạng Canxi Carbonat – CaCO₃) được sắp xếp thành vô số lớp cực mỏng, xen kẽ với một loại protein hữu cơ gọi là Conchiolin. Chính cấu trúc vi mô đặc biệt này tạo nên hiện tượng quang học nổi tiếng mang tên iridescence – hiệu ứng đổi màu theo góc nhìn mà gần như không loại vật liệu nhân tạo nào có thể mô phỏng hoàn hảo.
Khi ánh sáng chiếu vào bề mặt xà cừ, tia sáng sẽ xuyên qua nhiều lớp tinh thể khác nhau trước khi phản xạ trở lại mắt người quan sát. Sự giao thoa giữa các bước sóng tạo nên những dải màu chuyển đổi liên tục từ trắng bạc sang xanh lam, tím, hồng hoặc vàng tùy từng góc nhìn. Đó là lý do mặt số xà cừ luôn mang cảm giác "sống", thay đổi theo từng chuyển động của cổ tay.
Giá trị của mặt số khảm xà cừ không chỉ nằm ở vẻ đẹp
Nếu chỉ nhìn qua ảnh, nhiều người sẽ nghĩ mặt số xà cừ đơn giản là một bề mặt óng ánh được phủ hiệu ứng màu sắc. Nhưng khi quan sát trực tiếp dưới ánh sáng tự nhiên, bạn mới cảm nhận được điều khiến chất liệu này trở nên đặc biệt.
Khác với mặt số sơn bóng hay mặt số sunburst tạo hiệu ứng bằng kỹ thuật gia công, xà cừ tạo ra màu sắc nhờ chính cấu trúc vật lý tự nhiên của nó. Mỗi lần cổ tay chuyển động, ánh sáng lại phản chiếu theo một cách khác nhau, tạo nên những dải màu biến đổi liên tục mà không cần bất kỳ lớp sơn cầu kỳ nào.
Đó là lý do nhiều người chơi đồng hồ ví mặt số xà cừ giống như mặt biển dưới ánh nắng: không bao giờ đứng yên và cũng không bao giờ lặp lại. Mỗi chiếc đồng hồ là một phiên bản duy nhất. Một trong những giá trị lớn nhất của Mother of Pearl nằm ở tính độc bản. Không có hai lớp xà cừ trong tự nhiên hoàn toàn giống nhau. Ngay cả khi được lấy từ cùng một con trai, cùng một vùng biển và cùng một thời điểm, sự phân bố của các lớp tinh thể vẫn khác biệt.
Điều này khiến mỗi mặt số đều có: Hệ vân riêng, Sự chuyển màu riêng, Độ phản chiếu ánh sáng riêng, Chiều sâu thị giác riêng. Ngay cả hai chiếc đồng hồ cùng mã sản phẩm đặt cạnh nhau cũng có thể cho cảm giác hoàn toàn khác nhau. Đó là nét hấp dẫn mà các vật liệu sản xuất công nghiệp rất khó tái tạo.
Vì sao xà cừ được ưa chuộng trong ngành đồng hồ cao cấp?
Trong Haute Horlogerie, yếu tố thủ công và tính độc bản luôn được đánh giá rất cao. Một mặt số kim loại có thể được sản xuất hàng nghìn chiếc với chất lượng gần như giống hệt nhau. Nhưng với Mother of Pearl, điều đó gần như không thể xảy ra. Không có hai lớp xà cừ nào trong tự nhiên giống nhau hoàn toàn.
Mỗi chiếc đều sở hữu:
-
- Cấu trúc vân khác nhau;
-
- Cách phản chiếu ánh sáng khác nhau;
-
- Sắc độ màu khác nhau;
-
- Chiều sâu thị giác khác nhau.
Điều này biến mỗi chiếc đồng hồ thành một sản phẩm mang dấu ấn riêng của thiên nhiên thay vì chỉ đơn thuần là sản phẩm công nghiệp.
Đó cũng là lý do nhiều thương hiệu cao cấp sẵn sàng loại bỏ rất nhiều phôi xà cừ để chỉ chọn những phần đẹp nhất đưa vào chế tác.
Quy trình chế tác mặt số khảm xà cừ
Đằng sau một mặt số chỉ dày vài phần mười milimet là cả một quy trình đòi hỏi sự chính xác và kinh nghiệm rất cao.
Bước 1: Tuyển chọn nguyên liệu
Các nghệ nhân trước tiên lựa chọn những lớp xà cừ đạt tiêu chuẩn về: độ dày; màu sắc; độ đồng đều; hiệu ứng ánh sáng; mức độ hoàn thiện tự nhiên. Không phải toàn bộ vỏ trai đều có thể sử dụng. Ngay cả trên cùng một chiếc vỏ, chỉ một phần nhỏ đủ điều kiện để trở thành mặt số đồng hồ.
Bước 2: Mài mỏng đến cấp độ micron
Sau khi tuyển chọn, xà cừ được mài bằng các dụng cụ có độ chính xác rất cao. Độ dày cuối cùng thường chỉ khoảng 0,2–0,4 mm. Ở độ mỏng này, chỉ cần lực tác động không đều hoặc sai lệch nhỏ cũng đủ khiến toàn bộ phiến xà cừ bị nứt và phải loại bỏ.
Đây là một trong những công đoạn có tỷ lệ hao hụt nguyên liệu rất lớn.
Bước 3: Gia công tạo hình
Phiến xà cừ tiếp tục được cắt thành hình tròn theo kích thước mặt số. Các vị trí dành cho: Trục kim; Cửa sổ lịch; Cọc số; Logo, đều phải được gia công với sai số cực nhỏ.
Trong nhiều trường hợp, công nghệ CNC hoặc laser chính xác cao được sử dụng để giảm thiểu nguy cơ làm hỏng vật liệu.
Bước 4: Gia cố và hoàn thiện
Do bản chất khá giòn, lớp xà cừ thường được cố định lên một nền kim loại nhằm tăng độ ổn định. Sau đó nghệ nhân mới tiến hành: Gắn cọc số; Gắn logo thương hiệu; Xử lý hoàn thiện bề mặt; Kiểm tra chất lượng cuối cùng trước khi lắp ráp vào bộ máy.
Các loại xà cừ phổ biến trong ngành đồng hồ cao cấp
Không phải tất cả mặt số Mother of Pearl đều giống nhau. Tùy vào loài trai, môi trường sinh trưởng và kỹ thuật tuyển chọn, xà cừ có thể mang những sắc thái rất khác biệt.
White Mother of Pearl (Xà cừ trắng)
Đây là loại phổ biến nhất. Màu nền trắng bạc kết hợp hiệu ứng ánh hồng, xanh nhạt hoặc tím nhẹ tạo nên vẻ đẹp thanh lịch, tinh tế và dễ phối với nhiều phong cách. Đây cũng là lựa chọn xuất hiện rất nhiều trên đồng hồ nữ và các mẫu Dress watch cao cấp.
Black Mother of Pearl (Xà cừ đen)
Được khai thác chủ yếu từ trai môi đen vùng biển Nam Thái Bình Dương. Khi thay đổi góc nhìn, mặt số có thể chuyển từ đen sang xanh lục, tím than hoặc xanh lam đậm vô cùng ấn tượng. Đây là loại xà cừ được đánh giá cao bởi vẻ đẹp bí ẩn và chiều sâu thị giác rất lớn.
Pink Mother of Pearl
Xà cừ hồng mang sắc ánh hồng tự nhiên dịu nhẹ chứ không phải màu hồng được sơn lên. Khi kết hợp với vỏ vàng hồng hoặc kim cương, nó tạo nên tổng thể mềm mại và sang trọng, đặc biệt được ưa chuộng trong phân khúc đồng hồ nữ cao cấp.
Gold Mother of Pearl
Một số loại xà cừ có ánh vàng tự nhiên rất hiếm.Dưới ánh sáng, chúng tạo cảm giác ấm áp và cao cấp hơn hẳn những mặt số màu vàng thông thường được sơn hoặc mạ.
Phân biệt mặt số xà cừ tự nhiên và xà cừ nhân tạo
Hiện nay trên thị trường xuất hiện khá nhiều sản phẩm sử dụng phim nhựa hoặc lớp phủ tạo hiệu ứng giống Mother of Pearl. Nếu quan sát kỹ, bạn vẫn có thể nhận ra sự khác biệt.
Xà cừ tự nhiên
-
- Có chiều sâu rõ rệt.
-
- Hiệu ứng chuyển màu rất mượt.
-
- Ánh sáng như phát ra từ bên trong.
-
- Mỗi chiếc đều khác nhau.
Xà cừ nhân tạo
-
- Màu sắc thường nằm trên bề mặt.
-
- Hoa văn dễ lặp lại.
-
- Hiệu ứng phản chiếu khá "phẳng".
-
- Chỉ nổi bật dưới ánh sáng mạnh.
Đặc biệt, nếu nhiều chiếc đồng hồ có mặt số giống nhau gần như tuyệt đối thì khả năng rất cao đó không phải là Mother of Pearl tự nhiên.
Mặt số xà cừ có bền không?
Đây là câu hỏi rất nhiều người quan tâm. Thực tế, xà cừ không phải vật liệu chịu va đập mạnh như Thép hay Ceramic. Tuy nhiên, nó cũng không quá mong manh như nhiều người vẫn nghĩ.
Khi đã được cố định vào đế kim loại và nằm dưới lớp kính Sapphire hoặc kính Khoáng, mặt số gần như không phải chịu tác động trực tiếp trong quá trình sử dụng hàng ngày.
Điều cần tránh chủ yếu là: những cú va đập rất mạnh; quá trình tháo lắp mặt số không đúng kỹ thuật; sửa chữa tại nơi thiếu kinh nghiệm. Nếu sử dụng và bảo quản bình thường, mặt số xà cừ có thể giữ được vẻ đẹp trong nhiều thập kỷ.
Những ai phù hợp với đồng hồ mặt xà cừ?
Khác với suy nghĩ trước đây rằng xà cừ chỉ dành cho nữ giới, ngày càng nhiều mẫu đồng hồ nam cao cấp cũng sử dụng chất liệu này. Đặc biệt ở các mẫu Dress watch hoặc đồng hồ thiên về nghệ thuật, mặt số xà cừ mang đến vẻ sang trọng rất riêng.
Bạn có thể cân nhắc nếu:
-
- Yêu thích những chi tiết thủ công tinh tế;
-
- Đánh giá cao tính độc bản;
-
- Muốn một chiếc đồng hồ thay đổi vẻ đẹp theo ánh sáng;
-
- Thích phong cách thanh lịch hơn là quá mạnh mẽ, góc cạnh.
Đối với nữ giới, Mother of Pearl gần như luôn là một trong những lựa chọn kinh điển bởi sự mềm mại và khả năng kết hợp hoàn hảo với kim cương hoặc vỏ vàng.
Có nên mua đồng hồ mặt khảm xà cừ?
Nếu bạn tìm kiếm sự khác biệt, câu trả lời là Có. Điều khiến Mother of Pearl được yêu thích không nằm ở độ hiếm tuyệt đối hay giá trị vật chất đơn thuần, mà ở cảm xúc thị giác mà nó mang lại. Mỗi lần thay đổi góc nhìn là một lần mặt số đổi sắc. Mỗi chiếc đồng hồ là một "tác phẩm" không thể sao chép hoàn toàn.
Trong thời đại sản xuất công nghiệp hàng loạt, chính tính không hoàn hảo nhưng độc nhất của thiên nhiên lại trở thành giá trị đáng trân trọng nhất.
Lời kết
Khảm xà cừ (Mother of Pearl) là sự giao thoa giữa vẻ đẹp của đại dương và nghệ thuật chế tác đồng hồ truyền thống. Đằng sau lớp ánh sáng óng ánh ấy là hàng triệu lớp tinh thể tự nhiên, là quá trình tuyển chọn nghiêm ngặt và kỹ thuật gia công đòi hỏi độ chính xác gần như tuyệt đối.
Đó cũng là lý do mặt số xà cừ luôn có một sức hút rất riêng: không phô trương nhưng đủ để khiến người đối diện phải dừng lại quan sát lâu hơn.
Nếu bạn yêu thích những cỗ máy thời gian mang dấu ấn cá nhân, đề cao tính thủ công và trân trọng vẻ đẹp không thể lặp lại của thiên nhiên, thì một chiếc đồng hồ mặt khảm xà cừ chắc chắn là lựa chọn rất đáng cân nhắc.
Xem thêm: Tham khảo các mẫu đồng hồ nam khác tại THUONG TRAN WATCH
Xem thêm: Tham khảo các mẫu đồng hồ nữ khác tại THUONG TRAN WATCH
THUONG TRAN WATCH - cửa hàng chuyên cung cấp đồng hồ chính hãng với dịch vụ tư vấn tận tâm, minh bạch về giá, mang đến trải nghiệm mua sắm an tâm và đáng tin cậy cho khách hàng
Bạn có thể tham khảo thêm các mẫu đồng hồ cao cấp khác tại:
Website: https://thuongtranwatch.com
Facebook: facebook.com/thuongtranwatch
Hệ thống cửa hàng:
- Chi nhánh 1: Sunrise city tháp V4, 23 Nguyễn Hữu Thọ, Khu đô thị Sunrise city, Tân Hưng, Quận 7, TP HCM
- Chi nhánh 2: Số 107 Âu Cơ, P14, Quận 11, TP. Hồ Chí Minh
(Số 107 Âu Cơ, Phường Hòa Bình, Hồ Chí Minh) - Chi nhánh 3: Số 02, Đường Hai Bà Trưng, phường An Hội, Bến Tre (Vĩnh Long mới)
Mọi thông tin thắc mắc vui lòng liên hệ trực tiếp để được tư vấn miễn phí qua 0777 803 717