Đồng Hồ Cơ Là Gì? Tất Tần Tật Những Điều Cần Biết Trước Khi Mua

Đồng hồ cơ: Vì sao vẫn hấp dẫn trong thời đại smartwatch?

Trong thời đại mà điện thoại thông minh hay smartwatch có thể hiển thị thời gian chính xác gần như tuyệt đối, nhiều người vẫn sẵn sàng chi hàng chục, thậm chí hàng trăm triệu đồng để sở hữu một chiếc đồng hồ cơ.

Thoạt nhìn, điều đó có vẻ khó hiểu. Một chiếc đồng hồ cơ có sai số hằng ngày, cần được bảo dưỡng định kỳ và đòi hỏi sự chăm sóc nhiều hơn so với đồng hồ pin hay đồng hồ thông minh.

Thế nhưng, đối với những người yêu đồng hồ, giá trị của đồng hồ cơ chưa bao giờ nằm ở việc nó chính xác đến từng giây. Đó là vẻ đẹp của hàng trăm linh kiện cơ khí nhỏ bé chuyển động hài hòa với nhau, là tiếng tích tắc nhẹ nhàng của bộ thoát, là chuyển động mượt mà của kim giây và là cảm giác đang đeo trên cổ tay một cỗ máy có "nhịp tim" riêng.

Nếu bạn đang chuẩn bị sở hữu chiếc đồng hồ cơ đầu tiên, bài viết này sẽ giúp bạn hiểu toàn diện về thế giới đầy thú vị ấy.

 

 

Đồng hồ cơ là gì?

Đồng hồ cơ (Mechanical Watch) là loại đồng hồ hoạt động hoàn toàn bằng năng lượng cơ học.

Khác với đồng hồ Quartz sử dụng pin và mạch điện tử, đồng hồ cơ không cần nguồn điện bên ngoài. Tất cả năng lượng vận hành đều được tạo ra từ dây cót và hệ thống bánh răng cơ khí.

Có thể hình dung bộ máy cơ như một nhà máy thu nhỏ. Khi dây cót được nạp năng lượng, lực đàn hồi tích trữ bên trong sẽ từ từ giải phóng, truyền qua hệ thống bánh răng, bộ thoát và bánh lắc để điều khiển chuyển động của kim đồng hồ. Toàn bộ quá trình ấy diễn ra hoàn toàn bằng cơ học thuần túy.

Đó cũng chính là điều khiến đồng hồ cơ trở thành một thành tựu kỹ thuật đáng kinh ngạc của nhân loại.

 

 

Đồng hồ cơ hoạt động như thế nào?

Mặc dù có hàng trăm linh kiện khác nhau, nguyên lý hoạt động của đồng hồ cơ có thể được tóm gọn qua bốn bộ phận quan trọng.

Dây cót (Mainspring) – Nơi lưu trữ năng lượng

Dây cót là một dải kim loại mỏng được cuộn tròn trong hộp cót. Khi người dùng lên dây cót bằng tay hoặc rotor tự động quay, năng lượng sẽ được tích trữ tại đây. Đây chính là "trái tim năng lượng" của toàn bộ bộ máy.

Hệ thống bánh răng truyền động

Năng lượng từ dây cót không truyền trực tiếp tới kim đồng hồ. Nó đi qua một hệ thống bánh răng phức tạp giúp phân phối năng lượng ổn định và tạo nên tỷ lệ quay chính xác cho kim giờ, kim phút và kim giây.

Bộ thoát (Escapement)

Nếu không có bộ thoát, toàn bộ năng lượng trong dây cót sẽ được giải phóng chỉ trong vài giây. Bộ thoát có nhiệm vụ giải phóng năng lượng theo từng nhịp nhỏ và đều đặn. Đây là một trong những phát minh quan trọng nhất trong lịch sử đồng hồ.

Bánh lắc và dây tóc (Balance Wheel & Hairspring)

Bánh lắc dao động liên tục qua lại giống như con lắc của đồng hồ cổ. Chính dao động này quyết định độ chính xác của bộ máy. Mỗi nhịp dao động đều tạo ra tiếng tích tắc đặc trưng mà người yêu đồng hồ vẫn thường say mê.

 

 

Các loại đồng hồ cơ phổ biến hiện nay

Không phải tất cả đồng hồ cơ đều vận hành giống nhau. Dựa trên cách nạp năng lượng, đồng hồ cơ được chia thành ba nhóm chính.

1. Đồng hồ lên cót tay (Hand-Winding)

Đây là dạng đồng hồ cơ truyền thống nhất. Người dùng phải vặn núm chỉnh mỗi ngày để nạp năng lượng cho dây cót. Thông thường, khoảng 15–25 vòng xoay là đủ để đồng hồ hoạt động trong một đến hai ngày tiếp theo.

Ưu điểm lớn nhất của đồng hồ lên cót tay là cấu trúc mỏng hơn và bộ máy phía sau thường lộ ra trọn vẹn do không có rotor che khuất. Nhiều người yêu thích cảm giác lên dây cót mỗi sáng bởi đó giống như một nghi thức nhỏ giúp họ bắt đầu ngày mới.

2. Đồng hồ Automatic (Tự động)

Đây là loại đồng hồ cơ phổ biến nhất hiện nay. Bên trong bộ máy được trang bị một rotor hình bán nguyệt. Khi cổ tay chuyển động trong quá trình đeo, rotor sẽ quay và tự động nạp năng lượng cho dây cót. Điều này giúp người dùng không cần phải lên cót hằng ngày như đồng hồ Hand-Winding.

Sự tiện lợi ấy khiến Automatic trở thành lựa chọn đầu tiên của phần lớn người mới chơi đồng hồ.

Xem thêm: Phân Biệt Automatic Và Hand Winding

 

 

3. Đồng hồ cơ kết hợp Automatic và Hand-Winding

Ngày nay, hầu hết các bộ máy cơ hiện đại đều được thiết kế theo dạng lai. Chúng vừa có khả năng tự động lên dây cót thông qua rotor, vừa cho phép người dùng lên cót bằng tay khi cần thiết. Điều này mang lại sự linh hoạt rất lớn trong quá trình sử dụng.

Nếu không đeo đồng hồ trong nhiều ngày, bạn chỉ cần vặn núm vài vòng là bộ máy sẽ hoạt động trở lại mà không cần phải lắc mạnh như trước đây.

 

Vì sao đồng hồ cơ luôn có sai số?

Đây là câu hỏi khiến nhiều người mới chơi đồng hồ ngạc nhiên nhất. Một chiếc đồng hồ giá vài chục triệu đồng vẫn có thể sai vài giây mỗi ngày, trong khi đồng hồ Quartz vài triệu đồng lại chính xác hơn.

Điều này hoàn toàn bình thường. Bởi đồng hồ cơ là một hệ thống cơ khí cực kỳ phức tạp, chịu ảnh hưởng bởi nhiều yếu tố như nhiệt độ môi trường, vị trí đặt đồng hồ, từ trường, mức năng lượng còn lại trong dây cót và thậm chí cả lực hấp dẫn của Trái Đất.

Thông thường, đồng hồ cơ Nhật Bản có sai số khoảng ±15 đến ±25 giây mỗi ngày. Các bộ máy Thụy Sĩ phổ biến thường dao động từ ±5 đến ±15 giây mỗi ngày.

• - Đối với những bộ máy đạt chuẩn Chronometer, sai số có thể được kiểm soát ở mức -4/+6 giây mỗi ngày.

• - Đối với người chơi đồng hồ cơ lâu năm, việc chỉnh lại giờ sau vài tuần sử dụng không phải là phiền phức.

Ngược lại, đó được xem như một phần thú vị trong quá trình tương tác với cỗ máy cơ khí trên cổ tay.

 

Power Reserve là gì?

Power Reserve hay thời gian trữ cót là khoảng thời gian đồng hồ có thể tiếp tục hoạt động sau khi được nạp đầy năng lượng. Phần lớn đồng hồ cơ hiện nay có thời gian trữ cót từ 40 đến 80 giờ.

Một số bộ máy cao cấp có thể đạt tới 5 ngày hoặc thậm chí hơn một tuần. Điều này đồng nghĩa nếu bạn tháo đồng hồ ra và không đeo trong khoảng thời gian dài hơn mức dự trữ năng lượng, đồng hồ sẽ dừng hoạt động.

Đó là đặc điểm hoàn toàn tự nhiên của đồng hồ cơ. Vì vậy, nhiều người sở hữu nhiều đồng hồ thường sử dụng hộp xoay (Watch Winder) để duy trì năng lượng cho bộ máy Automatic.

 

 

5 điều quan trọng phải biết trước khi mua chiếc đồng hồ cơ đầu tiên

Đồng hồ cơ rất hấp dẫn, nhưng đây không phải là loại đồng hồ "mua về rồi quên". Nếu hiểu rõ những đặc tính vốn có của nó ngay từ đầu, bạn sẽ cảm thấy việc sở hữu một chiếc Mechanical thú vị hơn rất nhiều.

1. Đồng hồ cơ luôn có sai số, và điều đó hoàn toàn bình thường

Một trong những hiểu lầm phổ biến nhất của người mới chơi là cho rằng đồng hồ cơ đắt tiền thì phải chính xác tuyệt đối.

Thực tế không phải vậy. Dù là một bộ máy Nhật Bản phổ thông hay những cỗ máy Thụy Sĩ cao cấp, đồng hồ cơ vẫn luôn tồn tại sai số nhất định. Bởi bên trong chúng là hàng trăm chi tiết cơ khí liên tục chuyển động và chịu ảnh hưởng bởi nhiệt độ, từ trường, vị trí đeo hay mức năng lượng của dây cót.

Xem thêm: Sai số đồng hồ cơ bao nhiêu là bình thường? 

Chẳng hạn, một chiếc Seiko sử dụng bộ máy 4R36 có sai số công bố khoảng -35 đến +45 giây/ngày. Trong khi đó, nhiều bộ máy Thụy Sĩ như Powermatic 80 hoặc Sellita SW200 thường dao động quanh mức ±10 giây/ngày trong điều kiện sử dụng thực tế.

Với những người yêu đồng hồ cơ lâu năm, việc thi thoảng chỉnh lại thời gian không phải là nhược điểm. Đó là một phần của trải nghiệm, giống như việc chăm sóc một chiếc xe cổ hay lên dây cót cho một chiếc máy ảnh cơ.

Xem thêm: 4R36 Seiko – Cỗ máy thép không gỉ chinh phục giới cơ khí?

2. Đồng hồ cơ cần được đeo hoặc lên cót đều đặn

Khác với đồng hồ Quartz có thể nằm yên trong ngăn kéo nhiều tháng vẫn hoạt động, đồng hồ cơ chỉ chạy khi còn năng lượng trong dây cót.

Nếu bạn không đeo trong vài ngày, đồng hồ sẽ dừng lại và cần chỉnh giờ, lịch trước khi sử dụng lại. Đây là lý do nhiều người chơi đồng hồ lâu năm thường có thói quen đeo luân phiên hoặc sử dụng hộp xoay đồng hồ đối với các bộ máy Automatic.

3. Đồng hồ cơ thường dày và nặng hơn đồng hồ Quartz

Do cấu tạo phức tạp với nhiều tầng bánh răng, cầu máy và rotor, đồng hồ cơ hiếm khi đạt được độ mỏng như đồng hồ pin.

Đó cũng là lý do một chiếc Dress Watch Quartz có thể chỉ dày khoảng 6mm, trong khi đồng hồ Automatic thường nằm trong khoảng 10–13 mm.

Tuy nhiên, cảm giác đầm tay ấy lại chính là thứ nhiều người yêu thích. Nó tạo nên cảm giác chắc chắn và mang lại giá trị cơ khí rất riêng mà đồng hồ điện tử khó thay thế được.

Đồng hồ cơ cần bảo dưỡng định kỳ

Các bánh răng và trục quay bên trong đồng hồ cơ luôn cần lớp dầu bôi trơn để hoạt động ổn định. Theo khuyến nghị của nhiều nhà sản xuất, việc bảo dưỡng tổng thể nên được thực hiện sau khoảng 4–7 năm tùy môi trường sử dụng.

Quá trình này bao gồm tháo rời bộ máy, làm sạch, thay dầu mới và cân chỉnh lại độ chính xác. Nếu được chăm sóc đúng cách, tuổi thọ của đồng hồ cơ gần như không có giới hạn.

Xem thêm: Tại sao đồng hồ cơ cần lau dầu?

Đồng hồ cơ không phù hợp với mọi hoàn cảnh

Dù ngày nay khả năng chống sốc đã được cải thiện đáng kể, đồng hồ cơ vẫn không phải lựa chọn lý tưởng để chơi golf, tennis, đạp xe địa hình hoặc các hoạt động tạo ra rung chấn mạnh kéo dài.

Trong những trường hợp đó, đồng hồ Quartz hoặc đồng hồ thể thao điện tử thường là lựa chọn phù hợp hơn.

 

Những "kẻ thù" lớn nhất của đồng hồ cơ

1. Từ trường

Từ trường là nguyên nhân gây sai số phổ biến nhất. Loa Bluetooth, nam châm trên túi xách, bếp từ, sạc không dây, điện thoại hay máy tính xách tay đều có thể tạo ra từ trường đủ mạnh để ảnh hưởng tới dây tóc của bộ máy.

Khi bị nhiễm từ, đồng hồ có thể chạy nhanh bất thường, sai vài phút mỗi ngày. May mắn là việc khử từ hiện nay khá đơn giản và không gây ảnh hưởng lâu dài nếu được xử lý kịp thời.

2. Va đập mạnh

Dù hệ thống chống sốc Incabloc hay Diashock đã giúp đồng hồ cơ bền hơn rất nhiều, nhưng những cú va chạm mạnh vẫn có thể làm lệch trục bánh lắc hoặc ảnh hưởng tới bộ thoát.

Đó là lý do nhiều người chơi đồng hồ lâu năm luôn tháo đồng hồ trước khi chơi thể thao cường độ cao.

3. Nước và độ ẩm

Nước luôn là kẻ thù nguy hiểm nhất. Một bộ máy cơ có thể tồn tại hàng chục năm, nhưng chỉ một lần nước xâm nhập và không được xử lý kịp thời cũng đủ gây oxy hóa hàng loạt linh kiện bên trong. Vì vậy, kiểm tra gioăng chống nước định kỳ là điều rất quan trọng.

 

Vì sao đồng hồ cơ đắt hơn đồng hồ Quartz?

Câu trả lời nằm ở độ phức tạp. Một bộ máy Quartz phổ thông chỉ bao gồm vài chục linh kiện và được sản xuất hàng loạt bằng máy móc tự động. Trong khi đó, một bộ máy cơ có thể chứa từ hơn 100 đến vài trăm chi tiết siêu nhỏ hoạt động đồng bộ với nhau.

Chưa kể, nhiều công đoạn hoàn thiện như đánh vân Geneva, vát cạnh, đánh bóng gương hay lắp ráp vẫn cần sự can thiệp của con người. Đó là lý do đồng hồ cơ không chỉ là công cụ xem giờ, mà còn là sản phẩm kết hợp giữa kỹ thuật và nghệ thuật chế tác.

 

 

Đồng hồ cơ có thể dùng được bao lâu?

Đây là một trong những ưu điểm lớn nhất của đồng hồ cơ. Không giống linh kiện điện tử sẽ lão hóa theo thời gian, các chi tiết cơ khí hoàn toàn có thể được thay thế hoặc phục hồi.

Có rất nhiều chiếc đồng hồ Thụy Sĩ được sản xuất từ đầu thế kỷ XX vẫn hoạt động tốt đến ngày nay. Nếu được bảo dưỡng đúng cách, một chiếc đồng hồ cơ hoàn toàn có thể đồng hành cùng chủ nhân suốt cả cuộc đời, thậm chí trở thành món kỷ vật truyền lại cho thế hệ sau.

 

Đồng hồ cơ hay đồng hồ Quartz: Nên chọn loại nào?

Không có loại nào tốt hơn tuyệt đối.

Hãy chọn đồng hồ cơ nếu:

• - Bạn yêu thích kỹ thuật cơ khí và giá trị thủ công.

• - Bạn muốn sở hữu một món phụ kiện có chiều sâu và giá trị cảm xúc.

• - Bạn chấp nhận việc bảo dưỡng định kỳ và sai số tự nhiên.

• - Bạn coi đồng hồ là một thú chơi chứ không đơn thuần là công cụ xem giờ.

Hãy chọn đồng hồ Quartz nếu:

• - Bạn cần độ chính xác cao.

• - Bạn ưu tiên sự tiện dụng.

• - Bạn không muốn bảo dưỡng phức tạp.

• - Bạn thường xuyên tham gia các hoạt động thể thao hoặc di chuyển nhiều.

Thực tế, rất nhiều người chơi đồng hồ lâu năm đều sở hữu cả hai loại để phục vụ những mục đích khác nhau.

 

Những hiểu lầm phổ biến về đồng hồ cơ

Đồng hồ cơ càng đắt càng chính xác?

Không hẳn. Nhiều mẫu đồng hồ hàng trăm triệu đồng vẫn có sai số lớn hơn đồng hồ Quartz vài triệu đồng. Giá trị của đồng hồ cơ nằm ở kỹ thuật chế tác, độ hoàn thiện và giá trị thương hiệu, chứ không chỉ nằm ở độ chính xác.

Đồng hồ cơ phải đeo liên tục mới không hỏng?

Không đúng. Việc đồng hồ dừng chạy khi hết cót là hoàn toàn bình thường. Bạn chỉ cần chỉnh lại giờ trước khi sử dụng.

Đồng hồ cơ rất dễ hỏng?

Các bộ máy hiện đại ngày nay đã bền hơn rất nhiều. Một chiếc Seiko 4R36, Citizen 8200 hay ETA 2824 hoàn toàn có thể hoạt động ổn định hàng chục năm nếu được sử dụng đúng cách.

 

Lời kết

Đồng hồ cơ chưa bao giờ là lựa chọn thực dụng nhất. Nó không chính xác bằng đồng hồ Quartz, không nhiều tính năng bằng smartwatch và cũng đòi hỏi sự chăm sóc nhiều hơn.

Nhưng chính những điều đó lại tạo nên sức hấp dẫn đặc biệt. Một chiếc đồng hồ cơ không đơn thuần chỉ cho bạn biết bây giờ là mấy giờ. Nó kể câu chuyện về lịch sử hàng trăm năm của ngành chế tác, về những phát minh cơ khí tinh vi và về niềm đam mê của những con người đã dành cả đời để theo đuổi nghệ thuật đo đếm thời gian.

Đó cũng là lý do, dù công nghệ có thay đổi đến đâu, đồng hồ cơ vẫn luôn là chiếc đồng hồ mà rất nhiều người đàn ông mong muốn sở hữu ít nhất một lần trong đời.

 

Xem thêm: Tham khảo các mẫu đồng hồ nam khác tại THUONG TRAN WATCH

Xem thêm: Tham khảo các mẫu đồng hồ nữ khác tại THUONG TRAN WATCH

 

---

 

THUONG TRAN WATCH - cửa hàng chuyên cung cấp đồng hồ chính hãng với dịch vụ tư vấn tận tâm, minh bạch về giá, mang đến trải nghiệm mua sắm an tâm và đáng tin cậy cho khách hàng

Bạn có thể tham khảo thêm các mẫu đồng hồ cao cấp khác tại:
Website: https://thuongtranwatch.com
Facebook: facebook.com/thuongtranwatch

Hệ thống cửa hàng:

• Chi nhánh 1: Sunrise city tháp V4, 23 Nguyễn Hữu Thọ, Khu đô thị Sunrise city, Tân Hưng, Quận 7, TP HCM
  
• Chi nhánh 2: Số 107 Âu Cơ, P14, Quận 11, TP. Hồ Chí Minh
  (Số 107 Âu Cơ, Phường Hòa Bình, Hồ Chí Minh)
• Chi nhánh 3: Số 02, Đường Hai Bà Trưng, phường An Hội, Bến Tre (Vĩnh Long mới)

Mọi thông tin thắc mắc vui lòng liên hệ trực tiếp để được tư vấn miễn phí qua 0777 803 717